REKLAMASYON

REKLAMASYON NEDİR?

 

I- GİRİŞ

Satılan mal veya hizmetin istenilen kalite standartlarına uygun olmaması nedeniyle ortaya çıkan Reklamasyon son yıllarda özellikle tekstil sektörü ve diğer sektörlerde sıkça karşılaşılan uygulamadır. Bir firmanın diğerine fatura düzenlemesi biçiminde yaşanan reklamasyon olgusu, faturalarda sadece “reklamasyon” olarak ifade edilmesine rağmen özde çok farklı uygulamalar olabilir. Bu uygulamalar şu biçimde sıralanabilir.

1- Reklamasyon bir ıskontodur.

2- Reklamasyon bir iadedir.

3- Reklamasyon bir tazminat veya cezadır.

Bu ihtimalleri aşağıdaki gibi incelemek mümkündür.

II- İSKONTO BİÇİMİNDE REKLAMASYON

Satılan mal veya hizmetin istenilen kalite düzeyinde olmaması nedeni ile alıcının indirim talep etmesi ile ortaya çıkar. Satılan malın veya hizmetin satış bedeli üzerinden anlaşılan bir tutar üzerinde alıcı ile satıcı anlaşarak, alıcının satıcıya indirim faturası kesmesi biçiminde yaşanır. Ancak söz konusu indirimin bir kalitesizlik nedeni ile yaşanmış olması gerekir. Nakit , peşin veya erken ödeme ile ortaya çıkan “nakit ıskontosu” ile büyük  miktarlarda alım yapılmasıyla ortaya çıkan miktar ıskontosunu reklamasyon olarak düşünmemek gerekir.

Iskonto biçiminde yaşanan reklamasyon aynı zamanda bir kalite maliyetidir. Kalite maliyetleri içersinde bir dışsal başarısızlık maliyeti olan “Uzlaşma-Concessions” maliyetidir.

Bu tür bir ıskonto uygulaması kanımızca hem kurumlar vergisi mükellefleri hem de gelir vergisi mükellefleri açısından kanunen kabul edilen bir gider özelliğindedir.

Konuyu şöyle örneklemek mümkündür;

Örnek:

a) İşletme toplam 800.000.000 TL’lik malı yarısı peşin, yarısı kredili olarak satmıştır. %15 KDV ayrıca peşin tahsil edilmiştir.

b) Alıcı firma satın aldığı malları yeterli kalitede bulmamış, bu nedenle %20 reklamasyon (uzlaşma) indirimi talep etmiştir. Satıcı da bu indirimi kabul etmiştir.

c) Alıcı borcunun kalan kısmını ödemiştir.

Çözüm:

a) Satış kaydı;

 

 

/

 

 

 

 

120 ALICILAR

400.000.000

 

 

100 KASA

520.000.000

 

 

600 YURTİÇİ SATIŞLAR

391 HESAPLANAN KDV

 

800.000.000

120.000.000

 

 

 

 

 

 

           
b) İndirim tutarı ve tahsilatın kaydı;

indirim tutarı 800.000.000 x % 20 =160.000.000 TL

 

 

 

 

100 KASA

216.000.000

 

 

611 SATIŞ ISKONTOLARI

191 İNDİRİLECEK KDV

160.000.000

24.000.000

 

 

120 ALICILAR

 

400.000.000

 

 

 

III- İADE BİÇİMİNDE REKLAMASYON

Reklamasyon faturalarının iade biçiminde olması durumunda iade edilen mala ilişkin faturaya açıklama olarak sadece “Reklamasyon” ifadesi yazmak yeterli olmamaktadır. İade edilen malın teknik özelliklerinin ve miktarına ilişkin açık ifadenin faturada bulunması gerekmektedir. İade edilen malla ilgili olarak iade kaydının hem satılan “ticari mal” veya “mamulün” maliyetine ilişkin hem de satış fiyatına ilişkin iade işlemi yapılması gerekmektedir.

İade işlemine ilişkin muhasebe kayıtlarında işletmenin “devamlı envanter” veya “aralıklı envanter” yönteminin kullanılıyor olması önemli olmaktadır.

Devamlı envanter yönteminin kullanılması durumunda iade işlemine ilişkin kayıt yapılırken iade edilen malın maliyet fiyatı ile de kayıt yapılmalıdır. Maliyet fiyatı ile iade kaydı yapılırken 153 Ticari Mallar veya 152- Mamuller hesaplarına kayıt düşmenin yanında stok kartlarına da giriş yapılmalıdır. Ancak bu kayıt esnasında iade işlemi daha önce satılan malın maliyeti ne ise o maliyet üzerinden yapılmalıdır. Örneğin üç ay önce satışı yapılan malın iadesi yine üç ay önceki satılan malın maliyeti üzerinden yapılmalıdır. Son ayda yapılan satışların ortalama maliyeti v.b. gibi değerler üzerinden yapılmamalıdır. Böyle yapıldığında matrah farkı hesaplanması söz konusu olabilir. İade söz konusu olduğunda aynı zamanda bir kalite maliyeti kalemi de söz konusu olmaktadır.

Bu maliyet kalemi mamul satıldıktan sonra müşteri tarafından beğenilmeyip işletmeye iade dildiğinde ortaya çıkmaktadır. İade işlemine ilişkin iki durum söz konusu olabilir.

Birincisi; iade edilen mamul tümüyle değiştirilebilir veya yerine başka bir mamul verilebilir.

İkincisi; iade edilen mamul tamir edilir ve tamir edilen mamul müşteriye sağlam olarak teslim edilir.

Bu iki durum maliyetleme tekniği ve muhasebeleştirme açısından birbirinden farklı bir görünüm vermektedir. İki durumu ayrı ayrı ele alıp incelemek yararlı olacaktır.

A- MAMULLERİN TÜMÜYLE YENİSİ İLE DEĞİŞTİRİLMESİ

Satılan mamulün tümüyle yenisi ile değiştirilmesinde ortaya çıkan maliyet kaybı, maliyet hesaplama sistemini çok fazla ilgilendirmeyip, satış sonrası ortaya çıkan bir maliyet kaybı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu aynı zamanda bir kalite maliyetidir ve maliyet hesaplama sistemi dışında büyük defter ve yardımcı defter hesaplarında izlenmesi gereken bir maliyet gideridir. Sonuçta bu maliyetin 690-Dönem Kar ve Zararı hesabına aktarılması gereklidir.

Konuyu ancak geniş bir örnek ile açıklamak mümkün olacaktır.

Örnek

a) Üretim işletmesi 80.000 TL’ye mal ettiği bir X mamulünü 100.000 TL. ya peşin satmıştır. Ayrıca %15 KDV peşin tahsil edilmiştir.

b) Müşteri satın aldığı malı beğenmemiş, geriye reklamasyon olarak iade etmiştir. Yerine yeni bir mamul verilmiştir.

c) İade edilen mamulün değeri düşük mal olarak 10.000 TL.lık bir değeri olduğu saptanmıştır. Değeri düşen mal için karşılık ayrılmıştır.

d) İade alınan mal başka bir müşteriye 15.000 TL.ye satılmıştır. Ayrıca %15 KDV tahsil edilmiştir. (1. varsayım)

e) İade alınan malın tekrar üretimde hammadde olarak kullanılmasına karar verilmiştir. (2. varsayım)

Çözüm

a) Satış kaydı;

 

 

/

 

 

 

 

100 KASA

115.000

 

 

600 YURT İÇİ SATIŞLAR

391 HESAPLANAN KDV

 

100.000

15.000

 

 

/

 

 

 

 

620 SATILAN MALIN MALİYETİ

80.000

 

 

152 MAMULLER

 

80.000

 

 

/

 

 

 

b) Malın iadesi ve yerine yeni bir mamul verilmesi

 

 

/

 

 

 

 

157 DİĞER STOKLAR

80.000

 

 

620. SATILAN MALIN MALİYETİ

 

80.000

 

 

/

 

 

 

Daha önce satılan mamulün diğer stoklar hesabında izlenmesi, satılan mamullerin maliyeti hesabıyla karıştırılmaması gerekir. İade edilen malın yerine yeni bir mamul verildiği için daha önce maliyet fiyatıyla yapılan kaydın tekrar yapılması gerekir. satış fiyatı değişmediği ve ödemede iade olmadığı için satış fiyatıyla yapılan kaydın iptal edilmemesi gerekir.

c) Değeri düşük mal için karşılık ayrılması

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !